20+ jaar VGM-expertise
Altijd up-to-date met VGM-wetgeving
Maatwerk voor elke branche
Risico inventarisatie en evaluatie

Plan van Aanpak RI&E: stappenplan + tips

Een RI&E is niet compleet zonder een goed Plan van Aanpak. In dit artikel leggen wij uit hoe u stap voor stap een effectieve en wettelijk correcte PvA opstelt die niet alleen op papier werkt, maar ook in de praktijk verschil maakt.

Bas Koopman
Mede-oprichter EFAS
Gepubliceerd: 
21 Oct
Laatst bijgewerkt: 
21 Oct
6 min
Twee lachende medewerkers met helm en veiligheidshesje voor een steiger op de bouwplaats
In het kort
  • Aanrijdgevaar/beknelling door heftruck (magazijn)
  • Lasongevallen (oog- en brandwonden)
  • Hand-/vingerletsel bij plaatbewerking
  • Fysieke belasting bij expeditie
  • Werkstress in piekweken

Een Plan van Aanpak (PvA) hoort bij elke RI&E. U legt hiermee vast welke risico’s u wanneer, hoe en door wie laat aanpakken. Het PvA is verplicht en voorkomt dat veiligheidsmaatregelen blijven liggen. In dit artikel vindt u een helder stappenplan, een voorbeeldtabel en praktische tips om direct aan de slag te gaan.

Wat is een Plan van Aanpak bij een RI&E?

Een Plan van Aanpak (PvA) is het actieplan dat volgt op de Risico-Inventarisatie & Evaluatie. Hierin legt u vast welke maatregelen u neemt om de geïnventariseerde risico’s te beheersen, wie verantwoordelijk is, welke middelen nodig zijn, en binnen welke termijn u dit aanpakt. Het PvA vertaalt de uitkomsten van de RI&E naar concrete acties.

Is een Plan van Aanpak verplicht?

Ja. Zodra u een RI&E opstelt, bent u wettelijk verplicht om ook een Plan van Aanpak te maken. Hierin beschrijft u op welke termijn u de risico's gaat aanpakken. Zonder uitvoering van het PvA voldoet u niet aan de Arbowet, zelfs al heeft u een RI&E op papier staan.

Waarom een goed Plan van Aanpak belangrijk is

Een sterk PvA zorgt ervoor dat risico’s niet alleen gesignaleerd, maar ook daadwerkelijk aangepakt worden. Dit verhoogt de veiligheid, vermindert verzuim en voorkomt boetes. Ook richting uw medewerkers en inspectiediensten straalt u hiermee professionaliteit en betrokkenheid uit.

Stappenplan: zo stelt u een PvA op

1. Selecteer en prioriteer risico’s

RI&E-top 5:

Scorematrix (E x W): Ernst 1–5 × Waarschijnlijkheid 1–5 → prioriteit ≥12 eerst.

[TABEL – handmatig opmaken]

  • Risico – E – W – Score – Prioriteit
  • Heftruck-beknelling – 4 – 4 – 16 – Hoog (Q1)
  • Lasongevallen – 3 – 4 – 12 – Hoog (Q1)
  • Plaatbewerking – 4 – 3 – 12 – Hoog (Q1)
  • Fysieke belasting – 3 – 3 – 9 – Middel
  • Werkstress – 2 – 4 – 8 – Middel

2. Formuleer maatregelen (concreet: technisch → organisatorisch → instructie/PBM)

R1 – Heftruck-beknelling

  • Technisch: fysieke afscherming + geleiderails; spiegels op dode hoeken.
  • Organisatorisch: gescheiden looproutes, snelheidslimiet 6 km/u; alleen bevoegde chauffeurs.
  • Instructie: toolbox “veilig intern transport” 2×/jaar; duidelijke pictogrammen.
  • PBM: S3-veiligheidsschoenen verplicht in magazijn.

R2 – Lasongevallen

  • Technisch: lasschermen; automatische lashelmen juiste tint.
  • Organisatorisch: LOTO bij onderhoud; opstart-checklijst.
  • Instructie: jaarlijkse praktijktraining + WPS-borging.
  • PBM: brandvertragende kleding, handschoenen, oogbescherming.

R3 – Plaatbewerking

  • Technisch: tweehandsbediening en lichtschermen; noodstop getest.
  • Organisatorisch: geautoriseerde operators; dagstart-check.
  • Instructie: machine-specifieke bevoegdstelling met praktijktoets.
  • PBM: snijbestendige handschoenen (niveau C+).

3. Bepaal wie verantwoordelijk is

Mini-RACI (R1):

  • Responsible: Teamleider Magazijn
  • Accountable: Operations Manager
  • Consulted: Preventiemedewerker, ervaren heftruckchauffeur
  • Informed: Magazijnteam + OR

4. Stel deadlines vast

R1 – Belijning & spiegels

  • Specifiek: 120 m belijning + 8 spiegels + 25 borden geplaatst.
  • Meetbaar: 100% van looproutes fysiek gescheiden.
  • Acceptabel & Haalbaar: afgestemd met OR/teamleiders; uitvoering door facilitair + leverancier.
  • Tijdgebonden: ontwerp 10 jan, inkoop 20 jan, uitvoering 5 feb, oplevering 7 feb.

5. Schat kosten en middelen in

  • Belijning: €10–€15/m | Spiegels: €80–€150/stuk | Lasschermen: €300–€600/plek
  • Training toolbox: 2–4 uur teamtijd | Machinebeveiliging (keuren/aanpassen): €1.000–€3.000
  • Middelen: 1 dag facilitair, 2 monteurs (4 uur), machine-stilstand per cel ±1 uur.

6. Definieer succescriteria

Formuleer in gewone taal wat u wilt bereiken. Voorbeeld R1 (heftrucks):

  • We streven naar 0 aanrijd- of bijna-aanrijdincidenten in de komende 6 maanden.
  • We streven naar ≥95% naleving van looproutes (geobserveerd tijdens rondes).
  • We streven naar 100% actuele heftruckbevoegdheden in de opleidingsmatrix.

Leg vast hoe u dit checkt (meldingenregister, observatielijst, opleidingsmatrix) en wie dit noteert.

7. Plan monitoring en evaluatie

  • Wekelijks: werkplekinspectie per team (10 min; status top-3 acties).
  • Maandelijks: safety walk (teamleider + preventiemedewerker), 5 vaste observatiepunten.
  • Kwartaalreview: directie/MT bekijkt voortgang, resultaten en stuurt bij; actualiseer RI&E bij wijzigingen.

8. Zorg voor communicatie en draagvlak

  • Kick-off: 15 min per team: waarom, wat verandert er morgen, wie doet wat.
  • Toolboxreeks (3x): intern transport; machineveiligheid; lassen (met eigen casussen).
  • OR/PVT: conceptmaatregelen vooraf bespreken; feedback verwerken.
  • Naleving: leidinggevenden spreken gedrag direct aan; successen delen (foto vóór/na).

Expert tip: Veel bedrijven maken de fout geen duidelijke prioritering aan te brengen of verantwoordelijkheden vaag te houden. Gebruik altijd SMART-formuleringen.

Voorbeeld PvA

[TABEL – handmatig opmaken]

  • Risico – Maatregel – Verantwoordelijke – Deadline – Succesindicator – Status
  • Valgevaar bij ladder – Vaste steiger plaatsen – Hoofd Technische Dienst – 01-12-2025 – Geen meldingen valincidenten – In uitvoering
  • Repetitief werk kantoormedewerkers – Werkplektraining + verstelbare bureaus – HR-afdeling – 15-11-2025 – >80% tevredenheid ergonomie in survey – Gepland

Hoe hou ik mijn PvA actueel en levend?

Een PvA is geen eenmalig document. Wij raden aan het minimaal jaarlijks te evalueren, of bij veranderingen in werkwijze of personeelsbezetting. Koppel het aan uw arbomanagementsysteem en zorg voor actieve opvolging van acties.

Gegeven

Volgens evofenedex heeft ongeveer de helft van de wettelijke verplichte bedrijven heeft geen RI&E.

Toetsing & kwaliteitswaarborging

Heeft u meer dan 25 medewerkers? Dan bent u verplicht uw RI&E en PvA te laten toetsen door een gecertificeerde kerndeskundige of arbodienst. Bij EFAS kijken wij niet alleen of het PvA volledig is, maar ook of het uitvoerbaar en praktisch haalbaar is. Zo borgen we kwaliteit én effectiviteit.

Checklist & tips

Checklist voor een compleet PvA:

  • Is het risico duidelijk omschreven?
  • Is er per risico een concrete maatregel benoemd?
  • Is er een verantwoordelijke aangewezen?
  • Is er een deadline vastgelegd?
  • Zijn er succescriteria geformuleerd?

Tips uit de praktijk:

  • Houd het concreet en meetbaar
  • Betrek medewerkers vanaf het begin
  • Plan vaste momenten voor monitoring

Valkuilen om te vermijden:

  • Geen prioritering maken
  • Vage maatregelen formuleren
  • Geen verantwoordelijken aanwijzen
  • Geen evaluatie inplannen

Ondersteuning van EFAS bij Plan van Aanpak RI&E

Een goed Plan van Aanpak vraagt om tijd, expertise en afstemming. Wij helpen u met het opstellen, actualiseren en toetsen van uw PvA. Met onze ervaring in uiteenlopende sectoren zorgen wij dat uw organisatie voldoet aan wetgeving én écht veiliger wordt. Daarbij denken we mee over praktische oplossingen, zelfs als middelen beperkt zijn of er weerstand is binnen het team.

Offerte aanvragen voor je RI&E

Vraag vrijblijvend een offerte aan. Je ontvangt binnen één werkdag een voorstel met vaste prijs en doorlooptijd.

Offerte aanvragen

Wat heeft een RI&E onze klanten concreet opgeleverd?

Een RI&E brengt niet alleen veiligheid op de werkvloer, het zorgt er ook voor dat u flink wat kosten bespaart. Ontdek wat een goede RI&E oplevert!

Daarom kiest u voor EFAS

  • Meer dan 15 jaar ervaring in veiligheid en arbo.
  • Praktische en werkbare oplossingen in plaats van alleen papier.
  • Flexibel inzetbare veiligheidskundigen, afgestemd op uw organisatie.
  • Altijd up-to-date kennis van wet- en regelgeving.

RI&E laten uitvoeren? Neem contact op

Wilt u zekerheid en volledig ontzorgd worden? Neem contact met ons op en laat EFAS uw RI&E opstellen.

Offerte aanvragen voor je RI&E

Vraag vrijblijvend een offerte aan. Je ontvangt binnen één werkdag een voorstel met vaste prijs en doorlooptijd.

Offerte aanvragen

RI&E laten uitvoeren in heel Nederland

Of u nu in Groningen, Utrecht of Limburg gevestigd bent: EFAS ondersteunt bedrijven door het hele land. Wij staan klaar om uw RI&E uit te voeren of te actualiseren, zodat u altijd voldoet aan de wetgeving.

Veelgestelde vragen

  • Wat is de rol van een preventiemedewerker bij een plan van aanpak?

    De preventiemedewerker ondersteunt bij het uitvoeren van de RI&E en het opstellen en opvolgen van het PvA. In kleinere organisaties (<25 medewerkers) kan de directeur zelf deze rol vervullen. Boven de 25 medewerkers is het aanwijzen van een preventiemedewerker verplicht.

  • Is een PvA verplicht volgens de wet?

    Ja, zodra u een RI&E heeft opgesteld, bent u wettelijk verplicht om een Plan van Aanpak toe te voegen. Zonder dit plan voldoet u niet aan de Arbowetgeving.

  • Hoe kies ik welke risico’s eerst aangepakt moeten worden?

    Gebruik risicoclassificaties en kijk naar factoren zoals ernst van het letsel, frequentie en wettelijke verplichtingen. Begin altijd met de meest urgente of impactvolle risico’s.

  • Wat gebeurt er als je geen PvA hebt of deze onvoldoende is?

    Een onvolledig of niet uitgevoerd PvA kan leiden tot waarschuwingen of boetes van de Nederlandse Arbeidsinspectie. Bovendien blijven risico’s bestaan, wat leidt tot grotere kans op ongevallen, verzuim en aansprakelijkheid.

  • Bas Koopman

    Mede-oprichter EFAS

    Als manager consultancy en hoger veiligheidskundige (HVK) bij EFAS help ik organisaties met praktische veiligheidsoplossingen. Ik geloof in duidelijk communicatie, betrokkenheid en maatwerk dat echt werkt in de praktijk.

    Neem contact op
    Twee EFAS-veiligheidskundigen met helm, veiligheidsbril en signaalvest voor een steiger op een bouwplaats

    Laat je RI&E door ons opstellen en toetsen

    Bel ons en we denken in vijf minuten met je mee, geheel vrijblijvend

    Offerte aanvragen
    Aan de slag

    Benieuwd wat we voor je kunnen doen?

    Klanten geven ons een 4,9 / 5
    Hoogspanningsmasten in een weiland langs een maïsveld